Έρευνα στο Ηνωμένο Βασίλειο, κατέδειξε πως η πλειονότητα των ανθρώπων έχουν υποσυνείδητες προκαταλήψεις για τη διαδικασία της οδήγησης, οι οποίες μπορεί να αποβούν επικίνδυνες για την υγεία και την ασφάλειά τους.
Επιστήμονες από τα Πανεπιστήμια Swansea και West of England στη Μεγάλη Βρετανία, πραγματοποίησαν μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα έρευνα, η οποία ανέδειξε ακόμη πιο ενδιαφέροντα συμπεράσματα, τα οποία αναλύθηκαν σε σχετική πανεπιστημιακή δημοσίευση.
Πιο συγκεκριμένα, οι ερευνητές κατέθεσαν μια σειρά από ερωτήματα-απόψεις σε 2.157 Βρετανούς (1025 άντρες και 1132 γυναίκες, 1828 εκ των οποίων κατείχαν δίπλωμα οδήγησης), με σκοπό να διαπιστώσουν αν οι καταφατικές ή αρνητικές απαντήσεις θα έδειχναν αν υπάρχουν υποσυνείδητες προκαταλήψεις ή όχι, που επηρεάζουν την οπτική μας σχετικά με τη διαδικασία της οδήγησης.
Σε αυτό το πλαίσιο μάλιστα, οι επιστήμονες δημιούργησαν τον όρο "Motonormativity", με βάση τον οποίο οι οδηγοί καλούνται να απεμπολήσουν τις ηθικές και δεοντολογικές τους κρίσεις και προκαταλήψεις που εντάσσονται σε αυτό το πλαίσιο.
Η διαδικασία περιλάμβανε 5 απόψεις οι οποίες αφορούσαν σε οδήγηση οχημάτων και μια παραλλαγή τους με διαφορετικές λέξεις, ώστε η ερώτηση να έχει αντίστοιχο νόημα, αλλά να μην αφορά στις διαδικασίες των μεταφορών μας.
Οι πιθανές απαντήσεις ήταν: συμφωνώ πολύ, συμφωνώ, ουδέτερος, διαφωνώ πολύ, διαφωνώ.
Άποψη 1: Αν κάποιος αφήσει το αυτοκίνητο στο δρόμο και αυτό κλαπεί, είναι δικό του λάθος που το άφησε εκεί και η αστυνομία δεν πρέπει να περιμένει να δράσει.
Παραλλαγή: Αν κάποιος αφήσει τα πράγματά του στο δρόμο και του τα κλέψουν, είναι δικό του λάθος που τα άφησε εκεί και η αστυνομία δεν θα πρέπει να ενεργήσει.
Αποτέλεσμα: Αρχικά διαφωνούσε το 87% των ερωτηθέντων και συμφωνούσε το 4% (9% ουδέτεροι), ενώ στην παραλλαγή της διαφωνούσε το 37%, με το 40% να συμφωνεί και το 23% να επιδεικνύει ουδετερότητα.
Άποψη 2: Είναι εντάξει για έναν οδηγό διανομής να μην τηρήσει μερικούς κανόνες υγιεινής και ασφάλειας προκειμένου να διατηρήσει μια επιχείρηση, κερδοφόρα.
Παραλλαγή: Δεν πειράζει αν ένας σεφ δεν τηρήσει μερικούς κανόνες υγιεινής και ασφάλειας προκειμένου να διατηρήσει μια επιχείρηση, κερδοφόρα.
Αποτέλεσμα: : Αρχικά διαφωνούσε το 79%, συμφωνούσε το 9% και ήταν ουδέτερο το 12%.
Στην παραλλαγή, οι διαφωνούντες έφτασαν στο 72%, ενώ συμφωνούσε το 7% και το 10% ήταν ουδέτερο.
Άποψη 3: Το ρίσκο είναι φυσικό μέρος της οδήγησης και κάθε οδηγός πρέπει να αποδεχτεί ότι μπορεί να τραυματιστεί σοβαρά.
Παραλλαγή: Ο κίνδυνος είναι φυσικό μέρος της εργασίας και κάθε εργαζόμενος πρέπει να δεχτεί ότι μπορεί να τραυματιστεί σοβαρά.
Αποτέλεσμα: Αρχικά συμφωνούσε το 61%, ενώ μόλις το 20% επιδείκνυε διαφωνία και το 19% ήταν ουδέτερο.
Μόλις άλλαξε η ερώτηση, οι διαφωνούντες αυξήθηκαν στο 48%, ενώ οι συμφωνούντες μειώθηκαν στο 31% και 20% ήταν ουδέτερο.
Άποψη 4: Δεν υπάρχει λόγος να περιμένουμε από τους ανθρώπους να οδηγούν λιγότερο, οπότε η κοινωνία πρέπει να αποδεχθεί τις όποιες αρνητικές συνέπειες αυτό προκαλεί.
Παραλλαγή: Δεν υπάρχει λόγος να περιμένουμε από τους ανθρώπους να πίνουν λιγότερο αλκοόλ, οπότε η κοινωνία πρέπει να αποδεχτεί τις όποιες αρνητικές συνέπειες προκαλεί.
Αποτέλεσμα: Αρχικά συμφωνούσε το 43%, διαφωνούσε το 31% και ουδέτερο παρέμεινε το 26%.
Άμεσα όμως, οι διαφωνούντες έφτασαν στο 52%, όσοι συμφωνούσαν μειώθηκαν στο 28%, ενώ ουδέτερο ήταν το 21% των ερωτηθέντων.
Άποψη 5: Οι άνθρωποι δεν πρέπει να οδηγούν σε πυκνοκατοικημένες περιοχές όπου άλλοι άνθρωποι πρέπει να αναπνέουν το καυσαέρια των αυτοκινήτων.
Παραλλαγή: Οι άνθρωποι δεν πρέπει να καπνίζουν σε πυκνοκατοικημένες περιοχές όπου άλλοι άνθρωποι πρέπει να αναπνέουν το αναθυμιάσεις τσιγάρων.
Αποτέλεσμα: Αρχικά συμφωνούσε το 17%, διαφωνούσε το 52% και ήταν ουδέτερο το 31%.
Έπειτα, η συμφωνία εκτοξεύθηκε στο 75%, με τους διαφωνούντες να περιορίζονται στο 10% και ακόμη 14% να είναι ουδέτερο.
Οι παραπάνω διαφοροποιήσεις, καταδεικνύουν πώς η αλλαγή λίγων λέξεων, μπορεί να αλλάξει την άποψη πολλών ανθρώπων για ζητήματα που άπτονται της καθημερινότητάς μας.
Σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης, ένας βασικός λόγος για αυτό, είναι πως υποσυνείδητες προκαταλήψεις σχετικά με την οδήγηση δεν υπάρχουν μόνο στο κοινό, αλλά και σε ανθρώπους που λαμβάνουν αποφάσεις όπως είναι οι πολιτικοί, οι νομοθέτες και οι γιατροί.
Επίσης, θεωρείται σχεδόν δεδομένο πως το μεταφορικό μέσο που θα χρησιμοποιηθεί είναι το αυτοκίνητο, κάτι που όμως είναι λανθασμένο, αφού υπάρχουν και άλλοι τρόποι μετακίνησης.
Ξανά με βάση την συγκεκριμένη μελέτη, οι μετακινήσεις με αυτοκίνητο προκαλούν πολλές παραπάνω απώλειες, σε σύγκριση με όσες προκύπτουν από τα τροχαία ατυχήματα.
Συγκεκριμένα, οι συγκρούσεις ήταν αιτία 1752 θανάτων και 25945 σοβαρών τραυματισμών στη Μεγάλη Βρετανία το 2019, αν και το 24% των μετακινήσεων γίνεται σε αποστάσεις μικρότερες των δύο μιλίων, δηλαδή μικρότερες των 4 χιλιομέτρων και κατά συνέπεια, θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν με άλλους τρόπους.
Πέραν των θανάτων από τροχαία ατυχήματα λοιπόν, η αυξημένη μόλυνση του περιβάλλοντος και η μη φυσική κίνηση των πολιτών ως απότοκο της χρήσης αυτοκινήτων, έχουν συμβάλλει στην αύξηση θανάτων από άλλες αιτίες.
Για του λόγου το αληθές, υπολογίζεται πως περίπου 40.000 θάνατοι ετησίως στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν ως βάση την εισπνοή καυσαερίων από οχήματα, τα οποία προκαλούν καρκίνο και καρδιακά νοσήματα.
Με βάση όλα τα παραπάνω, η συγκεκριμένη έρευνα είναι ιδιαίτερα σημαντική, αφού ανοίγει μια συζήτηση και για τις παράπλευρες επιπτώσεις της οδήγησης, τονίζοντας παράλληλα τη σημασία μιας συνολικής ανα-θεώρησης για αυτή την, επικίνδυνη, καθημερινή μας δραστηριότητα.
ΝΩΝΤΑΣ ΔΟΥΖΙΝΑΣ
Photo: Unsplash-Rossano D' Angelo
