Όπως αναφέρεται σε άρθρο της ιστοσελίδας του European Transport Safety Council (Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφάλειας Μεταφορών), η χρήση hands-free κατά τη διάρκεια της οδήγησης αποσπά την προσοχή σε αντίστοιχο βαθμό με την χρήση του τηλεφώνου καθαυτού.

Αυτό υποστηρίζουν ψυχολόγοι του Πανεπιστημίου του Sussex, σύμφωνα με μελέτη που δημοσίευσαν στο έντυπο "Transportation Journal". Τα αποτελέσματα της μελέτης αυτής, δείχνουν πως οι οδηγοί που είχαν συζητήσεις οι οποίες αποσπούσαν την οπτική τους προσοχή, ανίχνευαν λιγότερους κινδύνους στο δρόμο από εκείνους που δεν το έκαναν, ενώ παράλληλα εστίαζαν σε μικρότερο κομμάτι του δρόμου, ή δεν κατάφερναν να δουν τον κίνδυνο, ακόμη και αν είχαν οπτική επαφή μαζί του, καθώς το μυαλό δεν επεξεργαζόταν την πληροφορία.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης πως κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης, μπορεί να χρησιμοποιείται μεγαλύτερο μέρος του εγκεφάλου που ασχολείται με την επεξεργασία οπτικών ερεθισμάτων, από ότι θεωρούσαμε δεδομένο ως τώρα. Μια συζήτηση που απαιτεί από τους οδηγούς τη χρήση της οπτικής φαντασίας, μειώνει την χωρητικότητα επεξεργασίας δεδομένων του εγκεφάλου και κατά συνέπεια, κατά την οδήγηση δεν εντοπίζονται κίνδυνοι οι οποίοι θα είχαν εντοπιστεί αν δεν υπήρχε αυτή η συνομιλία. Για να γίνει πιο κατανοητό το παραπάνω, αυτό που επί της ουσίας συμβαίνει είναι πως ο ανθρώπινος εγκέφαλος έχει τη δυνατότητα επεξεργασίας ενός συγκεκριμένου αριθμού δεδομένων που εκλαμβάνονται από το εξωτερικό περιβάλλον. Η οπτική φαντασία είναι μια διαδικασία αναπαράστασης του φυσικού κόσμου εντός του εγκεφάλου του ανθρώπου, οπότε ένας οδηγός που μιλάει στο κινητό (είτε απευθείας είτε με hands-free) επιχειρεί να αναπαραστήσει ταυτόχρονα στον εγκέφαλό του στα δεδομένα από δύο διαφορετικούς κόσμους, αυτόν που βλέπει μπροστά του κατά τη διάρκεια της οδήγησης και αυτόν που αποτελεί το αντικείμενο συζήτησης στο τηλέφωνο. Αυτό έχει σαν συνέπεια, καμία από τις δύο επεξεργασίες να μην συμβαίνει στον βέλτιστο βαθμό και άρα, στην πιο σημαντική περίπτωση, αυτή της οδήγησης στο δρόμο, να μην εντοπίζονται κίνδυνοι, ή να εντοπίζονται μεν μέσω της όρασης αλλά να μην υπόκεινται σε επεξεργασία από τον εγκέφαλο του οδηγού.

Ο Dr. Graham Hole, Λέκτορας Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Sussex δήλωσε σχετικά: "Μια παρανόηση που συμβαίνει συχνά, είναι να θεωρούμε πως η χρήση του κινητού τηλεφώνου είναι ασφαλής, από τη στιγμή που ο οδηγός χρησιμοποιεί hands-free. Η έρευνά μας έδειξε πως αυτό δεν ισχύει. Το hands-free μπορεί να αποσπά την προσοχή σε αντίστοιχη βαθμό, επειδή οι τηλεφωνικές συνομιλίες κάνουν τους οδηγούς να φαντάζονται οπτικά το θέμα για το οποία μιλούν. Αυτή η διαδικασία ανταγωνίζονται τις πηγές επεξεργασίας του εγκεφάλου που χρησιμοποιεί ο οδηγός για να κατανοήσει αυτό που βλέπει στο δρόμο, μπροστά του. Αν για παράδειγμα ο συνομιλητής ρωτήσει "πού άφησες τον μπλε φάκελο;" η αυτόματη ενέργεια του οδηγού θα είναι να ψάξει νοητά το δωμάτιο που άφησε τον φάκελο ή ακόμη και το πρόσωπο του ανθρώπου με τον οποίο συνομιλεί. Εξυπακούεται φυσικά, πως αυτή η έρευνα δεν ανάβει πράσινο φως στη χρήση των κινητών τηλεφώνων απευθείας κατά τη διάρκεια της οδήγησης. Η απευθείας χρήση κινητών τηλεφώνων κρίθηκε παράνομη επειδή αυτά επεμβαίνουν έμμεσα στον έλεγχο του αυτοκινήτου. Η έρευνά μας έρχεται να προστεθεί σε ένα αυξανόμενο κομμάτι ερευνών που δείχνουν ότι τόσο η χρήση του κινητού τηλεφώνου απευθείας, όσο και μέσω hands-free, αποσπούν την προσοχή των οδηγών, κάτι που είναι επικίνδυνο. Το μόνο "Ασφαλές" τηλέφωνο στο αυτοκίνητο, είναι το κλειστό τηλέφωνο".

Η έρευνα, που βασίστηκε στην ανίχνευση της κίνησης των ματιών, έδειξε πως οι οδηγοί που αποσπούσαν την προσοχή τους έπασχαν από "visual tunnelling", τείνοντας έτσι να εστιάζουν μόνο σε ένα μικρό κέντρο που βρισκόταν ακριβώς εμπρός τους, χωρίς να παρατηρούν κινδύνους που βρίσκονταν σε σημεία που απαιτούσαν περιφερειακή όραση. Σε αντίθεση, οι οδηγοί που δεν αποσπούσαν την προσοχή τους, είχαν σαφώς μεγαλύτερο πεδίο όρασης.

Τα παραπάνω φυσικά και δεν αποτελούν κάποια καινοφανή άποψη, αφού η χρήση του κινητού τηλεφώνου κατά τη διάρκεια της οδήγησης έχει κατ' επανάληψη τονιστεί πως είναι επικίνδυνη καθώς αποσπά την προσοχή, όμως είναι δεδομένο επίσης ότι επιστημονικές έρευνες σε αυτόν τον τομέα είναι ιδιαίτερα χρήσιμες, για τη θεμελίωση απόψεων που αφορούν στον πολύ σημαντικό τομέα της Οδικής Ασφάλειας.

ΝΩΝΤΑΣ ΔΟΥΖΙΝΑΣ