Η οδήγηση αποτελεί μια από τις πιο σημαντικές δραστηριότητες της καθημερινότητάς μας και ως εκ τούτου, η αντιμετώπισή της απαιτεί τη δέουσα σοβαρότητα.

Η απόλυτη συγκέντρωση είναι επιβεβλημένη όταν βρισκόμαστε πίσω από το τιμόνι, αφού μπορεί να χρειαστούν κλάσματα δευτερολέπτου προκειμένου να πάρουμε μια απόφαση. Ταυτόχρονα θα πρέπει να έχουμε τα αντανακλαστικά, ώστε να αντιδράσουμε στιγμιαία σε ένα απρόοπτο οπτικό ερέθισμα, όπως ένα αυτοκίνητο που παραβιάζει Stop, ή ένα παιδάκι που εμφανίζεται στο δρόμο. Για αυτό το λόγο, συνίσταται να αποφεύγουμε καταστάσεις που οδηγούν σε απώλεια αυτοσυγκέντρωσης και μείωσης των αντανακλαστικών μας.

Έχει υπολογιστεί πως η αντίδραση του μέσου ανθρώπου σε ένα οπτικό ερέθισμα -από τη στιγμή που θα δούμε κάτι, μέχρι να το επεξεργαστεί ο εγκέφαλός μας και να αντιδράσουμε,- είναι περίπου 1 δευτερόλεπτο. Αυτό, σε κατοικημένες περιοχές όπου κινούμαστε το πολύ με 50 χιλιόμετρα/ώρα, αντιστοιχεί σε περίπου 14 μέτρα/δευτερόλεπτο. Δηλαδή, στο μήκος περίπου 3 αυτοκινήτων. Άρα, από τη στιγμή που θα αντιληφθούμε ένα οπτικό ερέθισμα μέχρι να αντιδράσουμε, θα έχουμε ήδη διασχίσει 14 μέτρα. Γίνεται εύκολα αντιληπτό λοιπόν, ότι τα αντανακλαστικά μας πρέπει να βρίσκονται σε εγρήγορση, προκειμένου να πάρουμε τη σωστή απόφαση-αντίδραση που μπορεί να οδηγήσει σε αποφυγή ενός ατυχήματος.

Τρεις παράγοντες που μειώνουν το βαθμό συγκέντρωσης και τα αντανακλαστικά μας είναι η κούραση, η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ και η περίπτωση ασθένειας. Ας εξετάσουμε κάθε περίπτωση συνοπτικά:

Κούραση
Όταν είμαστε κουρασμένοι, επηρεάζονται τόσο οι αισθήσεις μας, όσο και ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε ώστε συμβαίνουν γύρω μας. Αυτό έχει ως συνέπεια να μην έχουμε την ίδια δυνατότητα εστίασης στο δρόμο, με αποτέλεσμα να μην εντοπίζουμε με την ίδια άνεση, πιθανούς κινδύνους. Επιπλέον, η ακοή και η ακρίβεια των κινήσεών μας περιορίζονται, ενώ όπως προαναφέραμε, αυξάνεται και ο χρόνος αντίδρασης σε οπτικά ερεθίσματα. Φυσικά, όταν ένας οδηγός καλείται να αποφασίσει σε εκατοστά του δευτερολέπτου για μία απόφαση, είναι σημαντικό να έχει τη διαύγεια πνεύματος ώστε να αποφασίσει σωστά, εγχείρημα που δυσχεραίνεται από την κούραση. Για την πρόληψη από το συγκεκριμένο πρόβλημα, συνίσταται να οδηγούμε ενώ είμαστε ξεκούραστοι, ενώ αν έχουμε να διανύσουμε διαδρομές μεγάλης διάρκειας, να κάνουμε διάλειμμα διάρκειας περίπου 20 λεπτών, ανά 4 ώρες οδήγησης. Ακόμη, καλό θα ήταν να αποφεύγεται η οδήγηση με γεμάτο στομάχι καθώς αυτό μπορεί να επιφέρει υπνηλία, ενώ ταυτόχρονα ο εξαερισμός του οχήματος θα πρέπει να είναι σωστά ρυθμισμένος, ώστε η ατμόσφαιρα να μην δυσκολεύει την οδήγηση.

Ασθένεια
Σε περίπτωση ασθένειας, είναι πολύ πιθανό να μειωθούν τα αντανακλαστικά μας, είτε λόγω της σωματικής καταπόνησης είτε λόγω της χρήσης φαρμάκων. Για αυτό, είναι χρήσιμο σε περίπτωση χρήσης φαρμάκων ή ασθένειας, να συμβουλευόμαστε το γιατρό μας προτού οδηγήσουμε. Επίσης, κατά την οδήγηση είναι χρήσιμο να αποφεύγονται έντονες καταστάσεις όπως θυμός, φόβος, μελαγχολία, καθώς μπορεί να οδηγήσουν σε απώλεια συγκέντρωσης και άρα, μείωση των αντανακλαστικών.

Αλκοόλ
Πρόκειται για μια από τις κυριότερες αιτίες των θανάτων στους δρόμους, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Η κατανάλωση αλκοόλ, προκαλεί μείωση των αντανακλαστικών μας, δηλαδή της ταχύτητας αντίδρασης σε οπτικό ερέθισμα. Οι αντιδράσεις μας πίσω από το τιμόνι δε γίνονται μόνο πιο αργές, αλλά και λιγότερο ακριβείς. Ακόμη, ανάλογα και με την ποσότητα αλκοόλ που έχει καταναλωθεί, το οπτικό πεδίο του οδηγού περιορίζεται και η όραση θολώνει, με αποτέλεσμα και σε αυτή την περίπτωση να μην μπορούμε να έχουμε σωστές αντιδράσεις. Επιπλέον, η μείωση της δυνατότητας εστίασης δεν επιτρέπει στους οδηγούς να δουν τους πεζούς, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις μειωμένου φωτισμού. Τέλος, παρατηρούνται παραβιάσεις των κανόνων στις διασταυρώσεις, αγνόηση σημάτων κυκλοφορίας όπως "STOP" καθώς και παραβιάσεις κόκκινου σηματοδότη, που μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρό και πολλές περιπτώσεις θανατηφόρο, τροχαίο ατύχημα.

Οι παραπάνω είναι μερικές μόνο από τις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν η απώλεια συγκέντρωσης και η μείωση των αντανακλαστικών, που μπορεί να προκληθούν από τις παραπάνω αιτίες. Οπότε καλό είναι να τις έχουμε υπόψη μας, ώστε να επιστρέφουμε κάθε ημέρα ασφαλείς στα αγαπημένα μας πρόσωπα...

ΝΩΝΤΑΣ ΔΟΥΖΙΝΑΣ