Νομοσχέδιο στο Ηνωμένο Βασίλειο, προβλέπει πως η ευθύνη για τροχαία ατυχήματα στα οποία εμπλέκονται αυτόνομα οχήματα δε θα ανήκει στους ιδιοκτήτες, αλλά στους κατασκευαστές.

Η αυτοματοποίηση συστημάτων έχει γίνει συνώνυμη της εξέλιξης νέων οχημάτων τα τελευταία χρόνια.

Πέραν των εμπορικών λόγων που συντρέχουν για την συγκεκριμένη κίνηση της παγκόσμιας αυτοκινητοβιομηχανίας, ένα σημαντικό επιχείρημα αφορά στη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας.

Σύμφωνα με τις στατιστικές, η συντριπτική πλειοψηφία (περί το 90%) των τροχαίων ατυχημάτων παγκοσμίως, οφείλεται σε ανθρώπινο λάθος. Μια λύση λοιπόν για την μείωση ή και εκμηδένιση των θανατηφόρων ή με σοβαρό τραυματισμό τροχαίων, θα μπορούσε να είναι η υιοθέτηση των αυτόνομων οχημάτων.

Σε απλά ελληνικά τα κράτη, οι μεγάλοι οργανισμοί και οι αυτοκινητοβιομηχανίες κατέληξαν στο συμπέρασμα πως αν γινόταν να… φύγει το τιμόνι από τα χέρια μας, η κατάσταση στους δρόμους θα μπορούσε να γίνει πολύ καλύτερη.

Βέβαια, από μια απλή διαπίστωση μέχρι την υλοποίηση και εντέλει επιτυχία ενός τέτοιου εγχειρήματος, η χρονική απόσταση μετριέται σε δεκαετίες και μεγάλες τεχνολογικές αναβαθμίσεις.

Ακόμη μια ιδιαίτερα σημαντική παράμετρος όμως, στο δρόμο προς την αύξηση παρουσίας αυτόνομων οχημάτων, η οποία θα μπορούσε δυνητικά να επιφέρει μείωση τροχαίων ατυχημάτων (στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι οι μηδενικοί θάνατοι έως το 2050), έγκειται στη νομοθεσία.

Άλλωστε, δεν είναι λίγοι αυτοί που θεωρούν το βασικότερο εμπόδιο για την μη υλοποίηση της αυτόνομης οδήγησης ακόμη, αφορά στο νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο δε μπορεί να καλύψει τις επιπλέον παραμέτρους που προκύπτουν, παγκοσμίως.

Η νομοθέτηση των παραμέτρων για την παρουσία αυτόνομων οχημάτων στους δρόμους των ΗΠΑ έχει ξεκινήσει, ενώ αντίστοιχες κινήσεις γίνονται και επί Ευρωπαϊκού εδάφους.

Ήδη, στο Ηνωμένο Βασίλειο δημιουργήθηκε νομοσχέδιο, με χρονικό ορίζοντα το 2025 αναφορικά με τα αυτόνομα-αυτοοδηγούμενα οχήματα, το οποίο ανακοινώθηκε από τον Βασιλιά Κάρολο.

Ένα ενδιαφέρον στοιχείο αυτού, αφορά στην οριοθέτηση της ευθύνης σε περίπτωση τροχαίων ατυχημάτων, η οποία δε θα βαρύνει τους ιδιοκτήτες των οχημάτων, αλλά τους κατασκευαστές τους, εφόσον το όχημα βρίσκεται σε κατάσταση «αυτό-οδήγησης».

Σύμφωνα με την ανακοίνωση των Βρετανών, ακόμη ένας σκοπός της νέας νομοθεσίας, είναι η πάταξη παραπλανητικών πρακτικών marketing και η διασφάλιση πως οι αυτοκινητοβιομηχανίες θα χαρακτηρίζουν ως αυτόνομα οχήματα, μόνο όσα κινούνται πραγματικά μόνα τους (χωρίς ανάγκη υποβοήθησης από τον οδηγό) και όχι αυτοκίνητα που θα διαθέτουν αυτοματοποιημένα συστήματα.

Σε αυτό το σημείο, είναι ενδιαφέρον να εστιάσουμε στις αρχές αναφορικά με την ικανότητα των αυτόνομων οχημάτων να μετακινούνται χωρίς παρακολούθηση, όπως αυτές ορίζονται από το νομοσχέδιο.

Κατά τη δοκιμή παρακολούθησης που αναπτύχθηκε για την υποστήριξη της εφαρμογής του νόμου περί αυτοματοποιημένων και ηλεκτρικών οχημάτων του 2018, αναφέρεται: «Ένα άτομο δεν χρειάζεται να παρακολουθεί το όχημα όταν είναι ενεργοποιημένο το σύστημα αυτοματοποιημένης οδήγησης (ADS), εάν το όχημα μπορεί να επιτύχει με ασφάλεια τα ακόλουθα χωρίς ανθρώπινη παρακολούθηση όταν είναι ενεργοποιημένο το ADS, λειτουργώντας εντός του τομέα λειτουργικού σχεδιασμού του (Operational Design Domain - ODD), και μπορεί να προσδιορίσει τα όρια του εν λόγω τομέα:

- να συμμορφώνεται με τους κανόνες οδικής κυκλοφορίας που αφορούν την δυναμική διαδικασία οδήγησης (στην οποία εντάσσονται οι διαδικασίες επιτάχυνσης, επιβράδυνσης, στροφής τιμονιού και αλλαγής σχέσεων)

- να αποφεύγει συγκρούσεις τις οποίες θα μπορούσε να αποφύγει ένας ικανός και προσεκτικός οδηγός

- να αντιμετωπίζει τους άλλους χρήστες της οδού με εύλογη προσοχή

- να αποφεύγει να βρεθεί σε θέση που θα μπορούσε να είναι αιτία σύγκρουσης.

- να αναγνωρίζει πότε λειτουργεί εκτός του πεδίου επιχειρησιακού σχεδιασμού του».

Τέλος, το νομοσχέδιο που αναμένεται να ψηφιστεί σύντομα, περιλαμβάνει διατάξεις για ανεξάρτητες έρευνες ατυχημάτων στα οποία εμπλέκονται αυτόνομα οχήματα.

ΝΩΝΤΑΣ ΔΟΥΖΙΝΑΣ